ავტორის შესახებ
ქართველი ფილოსოფოსი და პოლიტიკური მოღვაწე.
სწავლის დასრულების შემდეგ მიხეილ ნანეიშვილი მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტში, ქართული ფილოსოფიის განყოფილებაში. მისი ფიქრის და ანალიზის საგანია კულტურის ფილოსოფია, კულტურნაციონალიზმის („ნაციონალიზმის, იმანენტურად კულტურულის, ჭეშმარიტი იდეის“ ცხადმყოფის) და თავისუფლების ფილოსოფიური პრობლემატიკის ფუძისეული საკითხები. მ. ნანეიშვილის ძირეული კულტურფილოსოფემით ერი არის „კულტურის ერთადერთი ნამდვილი სუბიექტი“, ნაციონალიზმი – ერის, როგორც ასეთის, სიყვარული „კონსტიტუციური მის შვილ ერისაგანთათვის (ერი, კულტურის სუბიექტი, – პერსონიფიცირებული კულტურის ეროსი...)“.
1990 წელს დააარსა „საქართველოს ლიბერალურ-დემოკრატიული ეროვნული პარტია“ [1] და გახდა მისი თავმჯდომარე. პარტია მსოფლმხედველობრივად დაეფუძნა ნაციონალიზმის იდეას, რომლის „იდეოლოგიური სახე“, მ. ნანეიშვილის განმარტებით, არის კიდეც ლიბერალიზმი: „ერის ფუნქცია კულტურულ-ისტორიული შემოქმედებაა. ყოველგვარი შემოქმედების უპირველესი პირობა, არსება და მიზანი თავისუფლებაა. ამგვარად ლიბერალიზმი, როგორც თავისუფლების იდეოლოგია, ნაციონალიზმიდან გამომდინარეობს. სხვაგვარად: ჭეშმარიტი ნაციონალიზმის იდეოლოგიური სახე – ლიბერალიზმია“. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ლიბერალ–დემოკრატიული ეროვნული პარტია“. 1992-1993 წლებში იყო ფრაქცია „ლიბერალების“ თავმჯდომარე, 1992-1995 წლებში – საკონსტიტუციო კომისიის სამუშაო ჯგუფის წევრი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.[2]. ნანეიშვილი გამოდიოდა იმდროინდელი ე.წ. რეფორმისტული ოპოზიციის ნაციონალური მოძრაობის კრიტიკით[3]. 2003 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ (ასეთი იყო „ვარდების რევოლუციის“ მისეული შეფასება), როცა სახელისუფლებო-პოლიტიკურ და მის მხარდამჭერ საზოგადოებრივ წრეებში „განახლებული ენერგიით იწყეს საუბარი“ საქართველოს ფედერალიზაციაზე, მ. ნანეიშვილი აყალიბებს არაპარტიულ, საზოგადოებრივ გაერთიანებას – „უნიტარული საქართველო“ ერთადერთი მიზნით – „არ დაუშვას საქართველოს ფედერალიზაცია, ყველა შემთხვევაში, რა სახისაც არ უნდა იყოს იგი, ქართული სახელმწიფოებრიობის საბოლოოდ მომშლელი“. ფედერალიზმის სამართლებრივ-პოლიტიკურ ანალიზს იძლევა წერილში (2005) – „საქართველოს ფედერალიზაცია: ეროვნული თვითმკვლელობა?“, სადაც, ამასთან, ხელისუფლების ინიციატივას ააშკარავებს, როგორც „მართლაც არნახულ და არსმენილ საქმეს – ერის კონსტიტუციურ თვითმკვლელობას“.
ნაშრომი „პოლიტიკაზე – პოლიტიკის გაღმიდან“ (2008) პოლიტიკურ-ფილოსოფიური, მეტად ღირებული დებულებების ფონზე წარმოაჩენს „უისტორიო პერიოდის“ „შემოქმედი“ ხელისუფლების, ზნეობრივად (და მაშასადამე, პოლიტიკურადაც) აბსოლუტურად შეურაცხადის, საქმიანობას, მის უშვერ კარიკატურულ „ანტიპოლიტიკურ პოლიტიკას“.
ნანეიშვილის ფილოსოფიური განსჯის უმთავრესი საგანი იყო თავისუფლების პრობლემა, რომელსაც უძღვნა თავისი ცხოვრების წიგნი – „თავისუფლება“ და თავისუფლება: სიტყვა და ცნება (2012) – თავისუფლების ძირითადი, ანთროპოლოგიური ასპექტის ფუნდამენტური ნაკვლევი. ავტორის არსებითი იდეა, მის მიერ ფორმულირებული ერთ-ერთი „მუხლედით“, ასე გადმოიცემა: „თუკი ადამიანი მართლაა ღმრთის „ხატი და მსგავსი“, ეს – მხოლოდ და სწორედ როგორც თავის-უფალი: თავისი ზეციერი უფლის „ხატი და მსგავსი“ – თავის ქვეყნიერი უფალი; და როგორც ასეთი – თავის-მაცხოვარიც“.
