უმცროსი ბრონტეს კიდევ ერთი რომანი ქართულ ენაზე - ბიბლუსი
უმცროსი ბრონტეს კიდევ ერთი რომანი ქართულ ენაზე

ქარ­თვე­ლი მკი­თხვე­ლი ენ ბრონ­ტეს მისი პირ­ვე­ლი რო­მა­ნით - „აგ­ნეს გრეი“ უკვე იც­ნობს. ახლა კი, შე­საძ­ლებ­ლო­ბა ეძ­ლე­ვათ, ბრონ­ტე­ე­ბის ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი ოჯა­ხის ყვე­ლა­ზე უმ­ცრო­სი წევ­რის რი­გით მე­ო­რე და სკან­და­ლუ­რი რო­მა­ნი ქარ­თულ ენა­ზე წა­ი­კი­თხონ.

„მდგმუ­რად უა­ილ­დფელ-ჰოლ­ში“ 1848 წელს გა­მოქ­ვეყ­ნდა და გა­მოს­ვლი­დან ექვს კვი­რა­ში მთე­ლი ტი­რა­ჟი გა­ი­ყი­და. ვიქ­ტო­რი­ა­ნუ­ლი რო­მა­ნე­ბი­დან ეს რო­მა­ნი ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე შო­კის­მომ­გვრე­ლია. წიგ­ნი იმ­ჟა­მინ­დე­ლი ეპო­ქის მთა­ვარ პრობ­ლე­მურ თე­მებს: ლო­თო­ბა­სა და გარ­ყვნი­ლე­ბას ეხე­ბა. ენ ბრონ­ტე რო­მან­ში მწვა­ვედ აკ­რი­ტი­კებს გა­თხო­ვი­ლი ქა­ლის მდგო­მა­რე­ო­ბას. ყუ­რა­დღე­ბას ამახ­ვი­ლებს იმა­ზე, რომ გა­თხო­ვე­ბის შემ­დეგ ქალი მთლი­ა­ნად ქმრის სა­კუთ­რე­ბა­ში გა­და­ი­ო­და: მას თით­ქმის არ ჰქონ­და უფ­ლე­ბე­ბი, არ გა­აჩ­ნდა შე­მო­სა­ვა­ლი და სა­კუ­თა­რი ქო­ნე­ბა. იმ იშ­ვი­ათ შემ­თხვე­ვა­ში კი, თუ ქალი ქმარს გა­ეყ­რე­ბო­და, ვერ მოს­თხოვ­და ქო­ნე­ბის გა­ყო­ფა­სა და ვერც შვი­ლებს წა­იყ­ვან­და თან.

გან­ქორ­წი­ნე­ბუ­ლი ქა­ლის მდგო­მა­რე­ო­ბა იმ პე­რი­ოდ­ში არც თუ ისე სა­ხარ­ბი­ე­ლო იყო. შე­სა­ბა­მი­სად, ქა­ლე­ბი იძუ­ლე­ბუ­ლი ხდე­ბოდ­ნენ, ქმრის­გან შე­ვიწ­რო­ვე­ბა აე­ტა­ნათ ან უკი­დუ­რეს შემ­თხვე­ვა­ში, გაქ­ცე­უ­ლიყ­ვნენ. სწო­რედ ასე იქ­ცე­ვა ენ ბრონ­ტეს რო­მა­ნის გმი­რიც.

იმ დროს ალ­კოჰო­ლიზ­მზე თით­ქმის არა­ვინ სა­უბ­რობ­და. ენ ბრონ­ტეს, ძმის ცხოვ­რე­ბის წე­სის გამო, პი­რა­დად ჰქონ­და შე­ხე­ბა ამ სენ­თან. ამი­ტო­მაც, მან ნა­წარ­მო­ებ­ში პრობ­ლე­მა, მთე­ლი თა­ვი­სი უარ­ყო­ფი­თი შე­დე­გე­ბით, ცხა­დად აღ­წე­რა.

დე­დო­ფალ ვიქ­ტო­რი­ას დრო­ინ­დელ ინ­გლის­ში, ასე­ვე, უცხო იყო ყვე­ლა დრო­ის ისეთ მწვა­ვე პრობ­ლე­მებ­ზე წერა და სა­უ­ბა­რი, რო­გო­რე­ბი­ცაა: სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში გა­ბა­ტო­ნე­ბუ­ლი ცრუ ღი­რე­ბუ­ლე­ბე­ბი და მო­რა­ლი, ქა­ლის მდგო­მა­რე­ო­ბა ოჯახ­ში, ქმრის ტი­რა­ნია, უზ­ნე­ო­ბა­სა და ძა­ლა­დო­ბას გაქ­ცე­უ­ლი ქა­ლის გა­რიყ­ვა სა­ზო­გა­დო­ე­ბის­გან.

რო­მან­მა „მდგმუ­რად უა­ილ­დფელ-ჰოლ­ში“ ინ­გლის­ში კრი­ტი­კო­სე­ბის აღ­შფო­თე­ბა გა­მო­იწ­ვია. ენის და, შარ­ლო­ტა ბრონ­ტეც კი იმ აზ­რზე იყო, რომ მწე­რალ­მა არას­წო­რი თემა შე­არ­ჩია. შარ­ლო­ტამ წიგ­ნის გა­მო­ცე­მა აკ­რძა­ლა.

რო­მა­ნი ხე­ლახ­ლა მე-20 სა­უ­კუ­ნე­ში გა­მოქ­ვეყ­ნდა. მას მოჰ­ყვა ტე­ლე­სე­რი­ა­ლე­ბი 1968 და 1996 წლებ­ში. ქარ­თვე­ლი მკი­თხვე­ლი კი ნა­წარ­მო­ებს მშობ­ლი­ურ ენა­ზე პირ­ვე­ლად გა­ეც­ნო­ბა. 17 იან­ვრი­დან „მდგმუ­რად უა­ილ­დფელ-ჰოლ­ში“ ბიბ­ლუ­სის ფი­ლი­ა­ლებ­ში გა­ი­ყი­დე­ბა.