10 წიგნი, რომელსაც ჩვენი ბლოგერი გირჩევთ - ბიბლუსი
10 წიგნი, რომელსაც ჩვენი ბლოგერი გირჩევთ

სახლში ყოფნისას, მოწყენილობისგან თავდასაღწევად წიგნების კითხვა საუკეთესო საშუალებაა. მკითხველს ვთავაზობთ ათ წიგნს, რომელნიც გეოგრაფიული რუკის კვალაობაზე წარმოდგენილნი არიან რეგიონების მიხედვით. მაშ ასე, დავიწყოთ ლიტერატურული მოგზაურობა სამხრეთ ამერიკიდან ავსტრალიამდე.

 

 

  1. ისაბელ ალიენდეს ,,სულების სახლი’’

 

    სამხრეთ ამერიკის ლიტერატურული სივრცე ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველია მკითხველისთვის. მარკესის, ლიოსას, ფუენტესის, ბორხესის და სხვათა ნაწარმოებები დიდი ხანია მკითხველთა საყვარელ წიგნებად იქცნენ. ლათინური ამერიკა ამავდროულად მაგიურ რეალიზმთან ასოცირდება, ძველი ლეგენდებისა და გადმოცემების ახლიდან გააზრებასთან. რა არის მაგიური რეალიზმი? ლიტერატურაში იგი ფიქციის ჟანრია, რომელშიც მაგიური, გამოგონილი ელემენტები რეალურ სამყაროს ერევა. ნაწარმოები ამ მაგიური ელემენტების არსებობას ჩვეულებრივ მოვლენად განიხილავს, წარმოადგენს რა მათ პირდაპირ, უბრალოდ, ისე, რომ ძნელი ხდება გააზრება, სად მთავრდება „რეალური“ და იწყება „ფანტასტიკური“. კუბელი მწერალი ა. კარპენტიერი წერდა: ,,რა არის ლათინური ამერიკის ისტორია, თუ არა მაგიური რეალიზმის ქრონიკა?”. მარკესის, კორტასარის და სხვა ცნობილი მწერლების გვერდით, მკითხველს ვთავაზობთ ჩილელი მწერალი ქალის, ისაბელ ალიენდეს რომანს ,,სულების სახლი’’, რომელიც ყველა რეიტინგულ ათეულში დასახელებულია, როგორც სამხრეთამერიკული პროზის ერთ-ერთი გამორჩეული წიგნი.

        ალიენდე, რომელსაც ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ,,მარკესს კაბაში’’, მოგვითხრობს ამბავს, რომელიც არ გვღლის, არ გვაიძულებს წაკითხულის ახლიდან გადაკითხვას, არც ურიცხვი პერსონაჟებით ავსებს გონებას. სევერო დელ ვალეს და ნივეას შვილებიდან როსა და კლარა  ქმნიან ყველაზე შთამბეჭდავ სახეებს. მათი ცხოვრების ზღაპრული სურათები მისტიკურ ლაბირნთში გვითრევს. ეს ყველაფერი ქვეცნობიერად პარალელური სამყაროს ძიებაა, რელიგიურად დაკარგული ედემის ხსოვნა, ფილოსოფიურად უტოპიური რეალიებისკენ სწრაფვა... საბოლოოდ კი რომანი ჰუმანიზმის მარადიული პრინციპების ერთგულია. ალიენდეს რომანი ხომ სავსეა ახლობლის გარდაცვალებაზე მწუხარებით, შორს წასული საქმროს მოლოდინით, მისტიკოსების დაუოკებელი ძიებებით, იმედგაცრუებით, სიმტკიცით, ცხოვრებისაგან გამობრძმედილი ადამიანების ფიქრებით...

    ვისაც იზიდავს ზრაპარს მიმსგავსებული ცხოვრება, იმოგზაუროს ანდების მიღმა ალიენდეს ამ არაჩვეულებრივი წიგნით, რომლისგან მიღებული შთაბეჭდილებები ცნობიერებას საამურ სიზმრად გაახსენდება.

 

  1. უილიამ ფოლკნერის ,,აგვისტოს ნათელი’’

    ჩრდილოეთ ამერიკაში გადავინაცვლებთ, და უმალ გაგვახსენდება მწერალი, რომელიც ბევრი სამხრეთ ამერიკელისთვის გზამკვლევი გახლდათ წერის ჯადოსნური სამყაროსკენ. ფოლკნერი, რომელიც ამერიკელებზე ადრე ევროპელებმა დააფასეს, საყოველთაო დიდებას ნობელის პრემიის გადაცემის შემდეგ ეზიარა. ,,აგვისტოს ნათელი’’ ერთ-ერთი გამორჩეული რომანია მისი შემოქმედებიდან.

    ,,აგვისტოს ნათელი’’ იოკნაპატოფას ოლქის წიაღში მომხდარ ამბავს გვამცნობს. იგი მოგვითხრობს ამერიკის სამხრეთის ლეგენდარულ წარსულზე, შავკანიანებისა და თეთრების დამოკიდებულების რთულ ასპექტებზე და ადამიანის სულიერ სამყაროში მიმდინარე ორომტრიალზე. საბოლოოდ კი, ეს წიგნი იმედის, სიცოცხლის გადარჩენის, ჰუმანური იდეალების გამარჯვებაზე მიგვანიშნებს.  ,,აგვისტოს ნათელი’’ ამხელს რასობრივ ცრურწმენებს, პროტესტანტული მორალის სიყალბეს, რელიგიის გარეგნული ფორმების უნაყოფობას, ადამიანური მტრობის სავალალო შედეგებს. ლინა გროუვის ამბავი, რომლითაც იწყება რომანი, გვამზადებს ტრაგიკული პიროვნების ჯო ქრისთმასთან შეხვედრისთვის, რომელიც ხალხმა გაასამართლა, თუმცა მისი დამნაშავეობის ფესვებს შორეულ წარსულში გადავყავართ, სადაც ყველაფერს სხვაგვარი თვალით აღვიქვამთ.

 

  1. ნაჯიფ მაჰფუზის ,,ჩვენი უბნის შვილები’’

    აფრიკის ლიტერატურული სამყაროდან მკითხველს ვთავაზობთ ეგვიპტელი მწერლის, ნობელის პრემიის ლაურეატის, ნაჯიფ მაჰფუზის რომანს ,,ჩვენი უბნის შვილები’’. იგი ნორვეგიის პენ-კლუბმა ყველა დროის ას საუკეთესო წიგნში დაასახელა.

   მოცულობით საკმაოდ სქელტანიანი წიგნი მარტივად და ერთი ამოსუნთქვით იკითხება, თითქოს მკითხველი ათას ერთი ღამის ჯადოსნურ ზღაპრებში გადეშვაო. რომანის დასაწყისშივე ყურადღებას იმსახურებს დიდი პაპა - ჯაბალავი, რომელმაც სახლიდან განდევნა ჯერ ერთი ძე - იდრისი, ხოლო მერე მეორე - ადჰამიც. ამის შემდეგ ის თავის ვეებერთელა სახლში გამიკეტება და აღარავის ენახება რჩეულთა გარდა. ამ პერსონაჟში დანახულია სამყაროს შემოქმედის სახე. აქედან გამომდინარე კი მაჰფუზისეული ,,ჩვენი უბანი’’ მთელი მატერიალური სამყაროა თავისი პროცესებით. სხვა პერსონაჟებიც მსოფლიო რელიგიის ფუძემდებელთა სიმბოლურ სახეებს წარმოადგენდნენ, რაც ერთ დროს ეგვიპტეში წიგნის აკრძალვის მიზეზიც გამხდარა.

 

  1. ელიფ შაფაქის ,,ღირსება’’

    ჩრდილო აფრიკიდან შეგვიძლია მახლობელ აღმოსავლეთში გადავინაცვლოთ, სადაც დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ურთიერთგანზავება ყველაზე თვალშისაცემია. ელიფ შაფაქის ,,ღირსება’’ საუკეთესო რომანია მათთვის, რომელნიც დასავლეთში მიგრირებულ ადამიანებზე მოგვითხრობს, იმ აღმოსავლელებზე, სამშობლოდან წაღებული მოგონებები რომ თან წაჰყოლიათ.

         ,,წარსული სხვენში შენახული ნაფლეთებივით სავსე ჩემოდანივითაა. მირჩევნია დახურული იყოს, მაგრამ მსუბუქი სიოც კი აღებს და სანამ დახურვას მოვასწრებდე, ფურცლები ყველა მიმართულებით იფანტება. სათითაოდ ვდებ უკან კარგ და ცუდ მოგონებებს. თუმცა ჩემოდანი ისევ და ისევ იღება, როცა ყველაზე ნაკლებად ველი’’ - ეს სიტყვები ,,ღირსებაში’’ ეკუთვნის ესმას, ქალს, რომელიც სხვა პერსონაჟებთან ერთად მოგვითხრობს ქურთული ემიგრანტი ოჯახის სევდიან ამბავს.

        რომანი აღსავსეა ტკივილით, ცრემლით, შიშით, გაუცოებით, უპასუხო კითხვებით, უსასოობით, ეჭვით... თავისი სამყარო აქვთ და-ძმებს. ეს ხატოვნად შემდეგნაირადაა გადმოცემული: ,,ისკანდერს მთელი მსოფლიოს დამორჩილება სურდა, ესმას - სამყაროს შეცვლა, იუნუსს კი - მხოლოდ მისი შეცნობა’’. ამბები სამივე მათგანის ირგვლივ ტრიალებს. მათი იდუმალი დამაკავშირებელი კი პემბეა.

    ,,მისტიკოსი არის ადამიანი, რომელიც გულში იხედება. მისი რწმენით, ყველანი დაკავშირებულები ვართ. განსხვავება მხოლოდ გარეგნულია - კანი, სამოსი და პასპორტი. გული კი ყველას ყველგან ერთნაირი აქვს’’ - ამ სიტყვებს ერთი უცნაური პატიმარი ეუბნება ისკანდერს საპყრობილეში. ვერაფერს ვიტყვით, ნამდვილი სუფიური აზრია! შაფაქის ამ რომანშიც იდუმალად ქრის მისტიკური სიო, ესოდენ ახლობელი ,,სიყვარულის ორმოცი წესიდან’’.

 

  1. ვიქტორ პელევინის ,,სამი ცუკერბრინის სიყვარული’’

    რუსი მწერლებიდან მკითხველტა უმეტესობა XIX ს-ის კლასიკოსთა რომანები იზიდავს, გასულ საუკუნიდან კი ბულგაკოვის, პასტერნაკის, ნაბოკოვის ნაწარმოებები. თანამედროვე რუსი მწერლებიდან ვიქტორ პელევინი ერთ-ერთი ყველაზე წაკითხვადი ავტორია, რომლის წიგნებიც მსოფლიოს არაერთ ენაზეა თარგმნილი. ჩვენს მკითხველს ვთავაზობთ პელევინის რომანს ,,სამი ცუკერბრინის სიყვარულს’’.

    ეს წიგნი განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია დღეს, როდესაც ადამიანი დარწმუნდა, რომ მეცნიერებისა და ტექნიკის ხანაშიც, კაცობრიობას წინ ეღობება გარდაუვალი განსაცდელები, რომელთა გადალახვა არც ისე მარტივია.  უზადო ნდობა არაფრის შეიძლება, რადგან ერთი უძლურების დამარცხებას, სხვა არანაკლებ საშიშის აღმოცენება მოსდევს ხოლმე. ვიდეოთამაშის ფონზე მოთხრობილი რომანი ტერორიზმიდან და ფუნდამენტალიზმიდან დაწყებულ ბევრ პრობლემას ეხება და მკითხველს საინტერესო განსჯისთვის აღძრავს.

  1. ისმაილ კადარეს ,,გახლეჩილი აპრილი’’

    აღმოსავლეთ ევროპის ლიტერატურიდან მკითხველს ისმაილ კადარეს ,,გახლეჩილ აპრილს’’ ვთავაზობთ.  ალბანელი მწერლის რომანი 1978 წელს გამოიცა.  ეს არის  ამბავი მთის ტრადიციაზე,  სადამდე მიყავს კაცი ოდესღაც ჩვენნაირი ადამიანების მიერ მოგონილ წესებს, რომელთა აღსრულებისას სისხლი იღვრება.  ღირს კი რაიმე ადათი ერთი ადამიანის სიცოცხლის ფასად?

    რომანის გმირია ჯორჯ ბერიშა. 26 წლის ალბანელი მოვალეა მოკლული ძმის სისხლი აიღოს, გზაზე ჩაუსაფრდეს მკვლელს და ესროლოს. ასეც მოხდა. ამის შემდეგ 30 დღე ჯორჯს ვერავინ მოკლავს, მაგრამ შემდეგ უკვე მასაც ემუქრება სიკვდილი. ამ მოვლენებამდე უამრავი ადამიანია მოკლული ამ საზარელი ტრადიციის თანახმად. სწორედ ამ დროს სოფელში თაფლობის თვის გასატარებლად ახალგაზრდა მწერალი მოგზაურობს. ის პატარაძალს ამცნობს ალბანეთის მთებში ფეხმოკიდებულ წესებს. ქალი ვერ ფარავს მღელვარებას ამ ყველაფერზე. ბოლოს მისი მზერა წააწყდება მთავარ გმირს და აქედან იწყება სულიერი მღელვარებაც...

    ,,გახლეჩილი აპრილი’’ ვაჟას  ეპიკურ სამყაროს გვაგონებს. აქაც გადაიშლება მთა თავის სიამაყით, ურყევი წესებით, ჰუმანური იდეალების ჭიდილით ბოროტებასთან.

 

  1. დინო ბუცატის ,,თათრების უდაბნო’’

 

    ბუცატის ,,თათრების უდაბნო’’,  ჟურნალ მონდის გამოკითხვის შედეგად დასახელდა XX ს-ის ას გავლენიან წიგნში 29-ე ადგილზე.

     ,,თათრების უდაბნო’’  მარტივად, მაგრამ გენიალურად შეგვახსენებს დროის წარმავლობაზე, დაუნდობლობაზე: ..გინდა, იყვირო ,,შეჩერდი! შეჩერდი!’’, მაგრამ ხვდები, რომ აზრი არ აქვს. ყველაფერი უკან მიქრის: ადამიანები, წელიწადის დროები, ღრუბლები და ამაოდ ებღაუჭები ლოდებს, რომელიღაც კლდის მწვერვალს, დაღლილი თითები იშლება, ხელები უნებლიეთ ეშვება და ისევ გვითრევს დროის მდინარე, რომელიც თითქოს ნელა მიედინება, მაგრამ არასდროს ჩერდება’’. და ამ დროის მდინარებაში ადამიანი მოწმე ხდება იმედგაცრუების, დაუნდობლობის, გადაგდებულობის, მარტოობის. ეს ხომ დედამიწაა, უდაბნო, სადაც ,,ადამიანები, რაც უნდა დაახლოვდნენ, მაინც უცხოებად რჩებიან ერთმანეთისთვის: თუ ადამიანი ცუდად არის, ეს ტკივილი მთლიანად მისია, არავის შეუძლია თავის ტავზე აიღოს მისი მცირე ნაწილიც კი; თუ ადამიანი იტანჯება, სხვები ამ ტანჯვას ვერ გრძნობენ, მაშინაც კი, როცა სიყვარული ნამდვილია. და ეს აჩენს მარტოობას ამ ცხოვრებაში’’. ამ სიტყვებით მთელი რომანი სიყვარულის არ ქონის გამო ტირილია. სიყვარულის დეფიციტი ხომ თანამედროვე სამყაროს შავი ჭირია.

    დიდი ბორხესის თქმით, რომელმაც ეს წიგნი თავის ,,პირად ბიბლიოთეკაში’’ განიხილა - ,,დინო ბუცატი თავის საწყისებთან აბრუნებს რომანს – ეპოსის წიაღში. უდაბნო აქ რეალობაცაა და სიმბოლოც. იგი უსასრულოა და გმირებიც ამ უდაბნოს ქვიშასავით აურაცხელ ურდოებს ელიან’’.

    ნუ შეეშინდება მკითხველს ამ ურდოების. მათით გვაშინებენ და ზოგჯერ არც არასოდეს არსებობენ. მავანთ ხომ ასე ძალიან უყვართ ჩვენი ცხოვრება ძრწოლასა და ტერორში.

 

  1.    სალმან რუშდის ,,ორი წელი, რვა თვე და ოცდარვა ღამე’’

 

    ევროპიდან აზიისკენ გადავინაცვლოთ და ინდური წარმოშობის ინგლისურენოვანი მწერლის, სალმან რუშდის სამყაროს ვესტუმროთ. 2015 წელს გამოვიდა რუშდის მორიგი რომანი – ,,ორი წელი, რვა თვე და ოცდარვა ღამე’’. მკითხველი ადვილად მიხვდება, რომ საქმე ათასერთი ღამის კალენდარულ დაანგარიშებასთან გვაქვს. ეს არაბულენოვანი ზღაპრების კრებული დღესაც არაერთი მწერლის შთაგონების წყაროა. მისი გავლენა მწერლის სხვა რომანებზეც საგრძნობი იყო.

    რომანში ცოცხლდებიან ზღაპრული ჯინები. ასპარეზზე გამოდიან შუა საკუნეების არაბული ფილოსოფიის კორიფეები - იბნ რუშდი (ავეროესი) და ხორასანელი მისტიკოსი - ალ-ღაზალი. აქ რეალობა და ფანტაზია ერთმანეთშია გადახლართული.

    რომანში თითქოს აპოკალიპტური სივრციდან ვუყურებთ ჩვენი დროის მოვლენებს, რომელიც წარსულად ქცეულა. საკუთრივ წარსული კი აღსავსეა უცნაური ისტორიებით. ეს ყველაფერი თავად რუშდის თქმით, შემდეგნაირადაა მოცემული: ,,ამბავი, რომელსაც კითხულობთ, წარსულს ეკუთვნის და იმდენად შორეულია, რომ შეიძლება, ვერც მივხვდეთ, ისტორიად შევრაცხოთ თუ მითოლოგიად. ზოგიერთი ჩვენგანი მას ზღაპარსაც ეძახის. მაგრამ ერთზე ვთანხმდებით: როცა წარსულზე ვლაპარაკობთ, ვლაპარაკობთ აწმყოზეც. როცა ფანტაზიას ვუხმობთ და წარმოსახვით ამბავს ვყვებით, ვყვებით სინამდვილეზეც. ასე, რომ არ იყოს, ამბები ძალას საერთოდ დაკარგავდნენ და მათი შეთხზვაც დაკარგავდა აზრს, ჩვენ კი ვცდილობთ, რამდენადაც შესაძლებელია, ჩვენს ყოველდღიურობას უაზრობები ავარიდოთ’’.

    რუშდი, როგორც  უზარმაზარი გამოცდილების მქონე მწერალი ამ წიგნშიც მიგვანიშნებს პიროვნების თავისუფლებაზე, საზოგადოებაში არსებულ იმ საშიშ ბერკეტებზე, რაც ეტაპობრივად ახშობს ადამიანის შესაძლებლობებს. იგი შეგვახსენებს, რომ იქ, სადაც თეატრი, კინო, წიგნი თუ მხატვრობა იკრძალება, მალევე აიკრძალება ,,ხმის მიცემა, არჩევნები, ინდივიდუალიზმი, კამათი, სიამოვნება, ბედნიერება, საერთო სუფრები, სუფთად გაპარსული სახეები (მამაკაცების შემთხვევაში), ქალთა სახეები, ქალთა სხეულები, ქალთა განათლება, ქალთა სპორტი, ქალთა უფლებები’’. ასეთ საზოგადოებაში კი ყოველთვის იქნებიან ბრმა ავტორიტეტები, დიქტატორები, პირსისხლიანი თუ შენიღბული ტირანები, პოლიტიკური და რელიგიური მატყუარები.

  და ბოლოს რუშდი რომანში მაინც მარადიულობაზე მიგვანიშნებს. იმ სიყვარულზე, რომელიც დროს გაარღვევს: ,,რადგან სიყვარული ყველა ჩვენგანს უნდა, მარადიული სიყვარული, რომელიც სიკვდილს დაამარცხებს დახელახლა დაიბადება, რათა გვკვებოს და აგვავსოს, სანამ ცოცხლები ვართ’’.

 

  1. ჰარუკი მურაკამის ,,მოსამართი ჩიტის ქრონიკები’’

    ინდოეთიდან გადავინაცვლოთ იაპონიაში და მურაკამის  ,,მოსამართი ჩიტის ქრონიკები" დავაგემოვნოთ.  მურაკამის პროზის მოყვარულებს აქ უამრავი სიმბოლო და რებუსი ელოდებათ!

    ტორუ ოკადა, რომელიც სამუშაოდან წამოვიდა ცხორებაში უცნაური ფაქტების მოწმე ხდება. შინ ვიღაც შეშლილი ქალი ურეკავს, მერე დაკარგული კატის საძებნელად გასული არანაკლებ უცნაურ გოგოს მეი კასაჰარას გადაეყრება; მიტოვებულ სახლში დაიწყებს სიარულს, შემდეგ კი შეხვდება ვინმე მალტა კანოს, რომელიც განუცხადებს, რომ მისი და (კრეტა კანო), გააუპატიურა ტორუს ცოლის - კუმიკოს ძმამ - ნობურო ვატაიამ. ტორუს ცოლისძმა აღიზიანებდა, შეიძლება ითქვას არავითარი სურვილი არ ჰქონდა ურთიერთობის. უსიამოვნო ამბის გაგების შემდეგ კი დათანხმდება მალტა კანოს, შეხვედროდა მის დას.

    ამის შემდეგ იაპონური სინამდვილე იმ სცენარით იმართება, სადაც ჭის ფსკერზე დაშვებაც კი მაგიურობად, პარალელურ სამყაროში გასვლას აღიქმება. მაგიურ სივრცეში ყველაფერი სხვაგვარადაა, რეალური ყოფა კი დროშია ჩაკეტილი, სადაც ადრე თუ გვიან ყველა კვდება. მეი კასაჰარას თქმით, ,,ადამიანები რომ სულ ცოცხლობდნენ და არასდროს არ იხოცებოდნენ... რომ არ უძლურდებოდნენ, არ ბერდებოდნენ, არ ავადმყოფობდნენ და სულ შეეძლოთ ამქვეყნად ცხოვრება, ისევე სერიოზულად მოეკიდებოდნენ ყველაფერს, როგორც ახლა ჩვენ ვეკიდებით? ჩვენ ყველანი ხომ - მეტ-ნაკლებად - ზოგი მეტად, ზოგი ნაკლებად - რაზე არ ვფიქრობთ! ფილოსოფია, ფსიქოლოგია, ლოგიკა... რომელიმე რელიგია, ლიტერატურა... ეს სიკვდილი რომ არ ყოფილიყო, შეიძლება არ გამრავლებულიყო მთელი ეს გაუგებრობა - აზრები, იდეები?". ყველაფერი იდუმალებას მოუცავს, პასუხები კი არ ჩანს.

     რომანი ამავდროულად განმსჭვალულია იმ ბოროტებაზე მოგონებებით, რასაც ისტორიკოსები მეორე მსოფლიო ომს ეძახიან. ლეიტენანტ ტოკუტაროს გრძელი ამბავი, რომელიც იაპონელების მიერ ჩინეთში ჩადენილ განუკითხაობას შეულამაზებლად გვიყვება, არანაკლები პირდაპირობით გადმოგვცემს რუსი და მონღოლი ჯარისკაცების სისასტიკესაც. ,,რატომ უნდა ვრისკავდეთ სიცოცხლეს ამ თვალუწვდენელი უნაყოფო მიწისთვის, რომელსაც თითქმის არავითარი ღირებულება არ გააჩნია არც სამხედროებისთვის და არც მრეწველობისთვის, სადაც არ არის არაფერი, ჭუჭყიანი ბალახისა და რწყილების გარდა? ... ადამიანისათვის ბოძებული ერთადერთი სიცოცხლის დათმობა შიშველი უდაბნოსთვის, რომელსაც ერთი მარცვლის შობაც კი არ ძალუძს, სრული უგუნურებაა". მაგრამ ისწავლეს ერებმა უგუნურების მაგალითებზე გონიერება? თანამედროვე მსოფლიოში მიმდინარე მოვლენები ნამდვილად არ მოწმობენ ამას.

 

  1. რიჩარდ ფლენეგანის ,,ვიწრო გზა შორეული ჩრდილოეთისაკენ’’

იაპონიიდან მეხუთე კონტინენტზე, ავსტარლიისკენ გადავინაცვლოთ.  ავსტრალიელი მწერლის რიჩარდ ფლენეგანის რომანმა ,,ვიწრო გზა შორეული ჩრდილოეთისაკენ’’ 2014 წელს მიიღო ბუკერის პრემია. რომანის სათაურში არეკლილია მე-17 საუკუნის იაპონელი პოეტის ბაშოს (ბასიოს) ნაწარმოების ,,ვიწრო გზა შორეული აღმოსავლეთისაკენ’’ სახელწოდება. იაპონელი კლასიკოსის ამ წიგნში გვხვდება სიტყვები: ,,დღეები და თვეები მარადისობის მგზავრები არიან, და ასევეა წლებიც, რომლებიც მიდიან’’. მართლაც ფლენეგანის რომანი განვლილ წლებზე მოგვითხრობს.

   რომანის მთავარი გმირია ქირურგი დორიგო ევანსი, რომელიც იაპონელების მიერ დატყვევებული ავსტრალიელი ჯარისკაცების მეთაურია. მთელ რომანში აღწერილია ის საშინელება, რაც თან სდევს ომს. ჯარისკაცებს იძულების წესით ამუშავებენ რკინიგზის მშენებლობაზე. უამრავი მათგანი იღუპება, რადგან მათ სცემდნენ, აწამებდნენ... ისინი ფეხშველები, დასისხლიანებულები მუშაობდნენ და არ ჰქონდათ ელემენტარული საკვები. ბევრი მათგანი ღამე ჩუმად ღეჭავდა მოპარულ საკვებს. უამრავი დაიღუპა შიმშილისგან. და ეს ყველაფერი ხდებოდა ევანსის თვალწინ, რომელიც უყურებდა ავსტრალიელი ჯარისკაცების უბედურებას, ამავდროულად იაპონელი სამხედროების ცხოვრებასაც. ექიმს ახსენდება ათასობით გვამი, რომლებიც უსახელოდ დაიკარგნენ ისტორიაში. როგორც არავინ იცის პირამიდების მაშენებლების სახელები...

    დორიგოს ჰყავდა ბიძა კეით მალვეინი. მისი ცოლი ემი დორიგოს უყვარდება და არც ეს ქალი რჩება გულგრილი ამ გრძნობისადმი. მათი ურთიერთობა, საუბრები ყველაზე უფრო მეტ საფიქრალს უტოვებს მკითხველს. ექიმს ახსენდება ათასობით გვამი, რომლებიც უსახელოდ დაიკარგნენ ისტორიაში. როგორც არავინ იცის პირამიდების მაშენებლების სახელები... დიდი ინკვიზიტორის ვრალდების მსგავსად ფლენეგანის ფურცლებიდან გვესმის დრტვინვა ღმერთისადმი, ,,აქ არ არის’’ და არც ადამიანები ადარდებს რომლებიც ,,ამ დაწყევლილ ბამბუკზე წვავენ’’.

 

თეიმურაზ თათარაშვილი